PLAZAOLAKO GETOKI ZAHARRA

XX. mendeko trenbide-arkitektura duen geltoki historikoa, zikloturismorako eta Bide Berdean mendi-ibiliak egiteko aproposa, bere balio kultural eta industria...

Geltokia Uitziko kontzejuan dago, Larraungo udalerrian, hirigunetik 1,4 km hego-ekialdera eta NA-1700 errepidearen ondoan. Larraun ibaiaren haranean dago, Uitziko tunelaren sarreratik oso gertu, Plazaolako trenbide historikoaren zati garrantzitsuenetako batean. Ondarearen ikuspegitik, eraikina XX. mende hasierako Nafarroako trenbide-arkitekturaren adibide bikaina da. Bigarren mailako geltokia da, oinplano angeluzuzenekoa eta bi altuerakoa, harri grisez eraikia, ertzak eta adreilu gorriko markoak dituena, eta bi isurkiko estalkia. Beheko solairuan trenbide-zerbitzuak zeuden (bulegoak, itxarongela, txartelen salmenta eta bagajeak), eta goiko solairuan, berriz, geltokiko buruaren etxebizitza. Multzoa osatzeko, salgaien biltegia, zamalanetarako kaia, nasak, baskulak, eskuzko garabia eta lokomotorentzako ur-biltegi bat zeuden, eta gaur egun oraindik ere gordetzen da. Geltokiak balio historiko berezia hartu zuen, 1914ko urtarrilaren 19an trenbidearen inaugurazioan Iruña eta Donostiatik zetozen trenak aurkitu baitziren, Nafarroa eta Gipuzkoaren arteko lurralde-loturaren ikurra. Gaur egun, eraikina etxebizitza partikularra bada ere 2007an zaharberritu ondoren, geltoki zaharraren ingurua interes handiko baliabide turistiko-kulturala da, Plazaolako Bide Berdean integratua, ezin hobea zikloturismorako, mendi-ibilietarako eta industria- eta trenbide-ondarearen interpretaziorako.