ANDRE MARIAREN ELIZA

XVII. mendeko eliza, estilo gotikokoa, ganga zorrotzak, erretaula barrokoa eta 1846ko organoa dituena. Bere izar itxurako trazeria eta Erdi Aroko bataiarria ...

XVII. mendeko eliza hau bisitatzen dutenentzat interes handikoa da, batez ere bere estilo gotiko nagusiagatik, nahiz eta geroagoko elementuak ere badituen. Elementu horietako asko 1813ko sute gogorraren ondoren egindako moldaketen ondorio dira.
Eraikinak gurutze latindarreko oinplanoa du, nabe bakarrarekin. Atzealdeko lehen zatian apezetxea dago, baita dorrea ere, barruko eskailera batez hornitua, eta bataiorako kapera txiki oktogonal bat. Hormak harlanduz eginda daude, eta burualdean, epistolaren aldean, puntu erdiko leiho txiki bat ikus daiteke.
Nabearen oinetan goiko korua dago, puntu erdiko arku batez irekia, dobela apainduekin eta zurezko balaustrada batekin. Nabea ojiba-gangaz estalia dago, eta puntu erdiko parpain-arkuek lau zatitan banatzen dute. Transeptoak estalki bera dauka, baina burualdean trazeria konplexuagoa da, izar-itxurako diseinuarekin, ikuslearen arreta berehala erakartzen duena.
Kanpoaldetik begiratuta, estalpea da elementurik deigarrienetakoa: harrizko oinarrien gainean jarritako zurezko estalkia du. Estalpe horren atzean dago sarrerako ate nagusia, arku zorrotzarekin. Elizaren hego-mendebaldeko izkinan altxatzen den dorreak lau gorputz ditu, inposten bidez bereiziak, eta goialdean ezkilen gelatxoa dago, lau aldeetara puntu erdiko arkuez irekia.
Barrualdean, erretaula nagusia garaikidea da, neoklasiko berantiarreko estilokoa. Jatorrizko erretaula 1813ko sutean galdu zen, eta egungoa Bernardo Aguirre igeltseroak eta Florentino Istúriz eskultoreak egin zuten. Hasierako erretaula Pedro Otxoa Arin eta Martin Ataun artistek sortua izan zen. Behin betiko muntaketan, sutetik eta ondorengo harrapaketa-garaiko kalteetatik salbatutako zenbait irudi txertatu ziren. Horien artean nabarmentzen dira:
XVI. mendeko Errenazimentuko Ama Birjina Haurraren tailla,


XVII. mendeko San Pedroren tailla, eserita irudikatua eta estilo erromanistakoa,


eta XVII. mendearen hasierako kalbario bat.
Gainerako irudiak garaikideagoak dira.


Ebanjelioaren aldean Errosarioko Ama Birjinaren erretaula dago, barrokoa eta XVII. mendekoa. Epistolaren aldean, berriz, Gurutziltzatuaren erretaula, estilo berekoa eta garai berekoa. Biak frantsesen kontrako gerraren ondoren moldatu ziren, jasandako kalteak konpontzeko. Gurutziltzatuaren tailla bera bereziki aipagarria da, baita XIX. mendeko Andre Maria Doloretakoaren irudia ere.
Azkenik, bisitariak kontuan izan behar ditu 1846ko organoa eta Erdi Aroko bataio-harria, elizaren historian zehar izan duen erabilera eta jarraikortasuna erakusten duten elementu garrantzitsuak.